5- و ...
آیا شهروندان ایران نسبت به شهروندان سایر کشورهای جهان از تفریحات بیشتری برخوردارند و یا اینکه برخی از تفریحات آنها بیشتر مرسوم شده و شکل غیر متعارفی به خود گرفته است؟ همه انسانها خصوصا جوانان از انرژی های تخلیه نشده بسیاری در وجود برخوردار می باشند. تخلیه این انرژی ها صورتی اجتناب ناپذیر به خود گرفته است ،به گونه ای که دولت مردان و مدیران شهری را بر آن داشته است که حال که این انرژی ها می بایست تخلیه شوند، می بایست در مسیر هائی مناسب و مطلوب و با حداکثر بهره دهی به خود افراد و جامعه اطراف آنها هدایت شوند. شیوه های متداولی که در زمینه هدایت صحیح انرژی های افراد تا کنون تجربه شده اند موارد متعددی همچون انواع بازی ها، ورزشها، مسافرتها، اختراعات، هنرها و مواردی از قبیل را شامل می شوند که علاوه بر حفظ تعادل روحی و اجتماعی افراد، پیشرفتهای علمی، اجتماعی و رفاهی جامعه را نیز به دنبال داشته اند. اما همه ما با اخبار تعجب انگیزی در مورد تخلیه این انرژی ها در جوامع مختلف که بر اساس فرهنگ و آداب و رسوم آنها تنظیم شده است روبرو بوده ایم، مثلا اخبار جشنهای پرتاب گوجه فرنگی اسپانیائی ها، شکستن ضروف چینی توسط مشتریان پس از صرف غذا در برخی از رستورانهای ژاپنی، مسابقات پرتاب گوشی های تلفن همراه و کیبوردهای کامپیوتر در آمریکا و مواردی از این قبیل را بارها از رسانه های عمومی کشورمان مشاهده کرده ایم. آنچه که در این مورد از اهمیت برخوردار است، چارچوب فرهنگی و آداب و رسومی است که انجام این تفریحات و تخلیه انرژی ها را بصورت متعارف و یا غیر متعارف و نیز سودمند و یا ویرانگر برای جامعه در می آورد.
در شهرهای ایران به علت ضعف نهادهای برنامه ریز و دخیل در مدیریت فرهنگی و نیز پیش قدمی افراد جامعه در تعریف، ارائه و ترویج عناصر جدید فرهنگی به علت عدم آشنائی این افراد با فرهنگ غنی ایرانی و سطحی نگری فرهنگی به همراه عدم توانائی نهادهای فرهنگی در آسیب شناسی اجتماعی و فرهنگی آنها و در کل مهندسی فرهنگی آنها، بعضا با پدیده های نوظهور نامطلوبی در سطح شهرها به صورت اقدامات جمعی، عملکردی و نیز تفریحی روبرو می باشیم. اگر موارد شماره گذاری شده در بالا را بارها و بارها در شهرهای کوچک و بزرگ ایران شاهد می باشیم، نمی تواند دلیلی جز این داشته باشد که شهروندان ما از فرصتهای پدید آمده برای تخلیه انرژی های خود استفاده می برند، فرصتهائی که برای این منظور در نظر گرفته نشده اند اما شهروندان چاره ای جز این ندارند. در جامعه ما، مراسمات، جشنها و تفریحات چه از لحاظ زمانی در طول سال و چه از لحاظ منطقه ای به شکل مطلوب و مناسبی توزیع نشده اند بطوری که گاها شاهد می باشیم که برخی از مناسبتهای ملی و مذهبی مانند عذاداری ها شکل عموما گسترده و یکپارچه ای در کل کشور به خود گرفته است اما جشنها و اعیاد ملی و مذهبی به برخی از مکانها و مناطق محدود شده اند.تعادل حکم می کند که چه مناسبات غم و اندوه و چه مناسبات شاد و چشنها، توزیع زمانی و مکانی مناسبی در کشور داشته باشند، بدین طریق می توان انتظار داشت تا بخشی از هیجانها و انرژی های نهفته درونی افراد جامعه به شکلی مناسب و مطلوب تخلیه گردند.
بخشی دیگر از هیجانها و انرژی های نهفته درونی شهروندان را می توان بوسیله فراهم کردن محیطهائی سالم برای تخلیه مناسب آنها، تحت مدیریت قرار داد.ایجاد و توسعه محیط ها و امکانات ورزشی و تفریحی در محله ها و واحد های همسایگی با توجه به استانداردها و تراکم های جمعیتی موجود، از شیوه هایی متداول می باشد. همانگونه که وجود محیطهای مطلوب، افراد را به انجام کارهای مطلوب متمایل می سازد، بصورت یک اصل در برنامه ریزی و طراحی شهری در آمده است، وجود محیطها و ابزارهای ورزشی و تفریحی به صورت کافی و مناسب و در دسترس شهروندان، آنها را بسوی تخلیه مناسب و مطلوب هیجانها و انرژی های درونی هدایت کرده و جامعه ای ایمن و سالم را برای آنها به ارمغان می آورد.
برنامه ریزی کلان تفریحات، اوقات فراغت و مناسبات ملی و مذهبی می بایست از اهمیتی همپای دیگر ضروریات قابل برنامه ریزی در سطح کلان کشور برخوردار باشد. متاسفانه اهمیت و نیز برنامه ریزی اوقات فراغت جوانان و نوجوانان، به فصول تابستان، یعنی ایام فراغت از تحصیل محدود می گردد.نهادها و سازمانهای مربوطه، با محدودیت زمانی مواجه، به برنامه ریزی های غیر اصولی و بی پایه و اساس برای اوقات فراغت تابستانی پیش روی این قشر پرداخته و بودجه های گاها کلانی را برای برنامه ها و اقدامات نامشخص تخصیص می دهند. با پایان تابستان و ایام تعطیلات درسی جوانان و نوجوانان، برنامه ریزی های عموما ناقص و شتابزده تعطیل و به پایان ماموریت خود می رسند. اوقات فراغت و زمان های فراغت از تحصیل که می تواند در چارچوب مناسبتهای ملی و مذهبی نیز قرار گیرد، موضوعی همیشگی و درازمدت است و به طبع این ویژگی، برنامه ریزی درازمدت و کلانی را طلب می کند. سازمانهای متولی این امر می بایست با تهیه چارچوب زمانی و برنامه زمان بندی شده، تفریحات و برنامه های مناسبی را با توجه به فرهنگ حاکم بر جامعه مخاطب، در طول سال پیش بینی و ارائه دهند و این اقدامات، از انعطاف لازم در جهت مقابله و رویاروئی با موارد غیر قابل پیش بینی برخوردار باشند.
