نظریه:
کولینگر: نظریه مجموعه ای ( و به بیان دقیق تر)شبکه ای به هم پیوسته از سازه ها (مفاهیم) تعاریف و قضایا است که به منظور تبیین و پیش بینی ÷دیده ها از طریق تشخیص روابط بین متغیر ها یک نظر نظام دار در باره این پدیده ها ارائه می دهد. (هومن,حیدر علی؛شناخت روش علمی در علوم رفتاری؛ص 40)
- ایدئولوژی :
نظام افکار و عقائد وابسته به هم است که اعظاء یک گروه در آن شریک بوده و توجیه کننده منافع آنان است.(بروس کوئن,مبانی جامعه شناسی؛ص 171)
- ایدئولوژی سنگ بنای مکاتب و نظریات محسوب می شود.(نظریه های شهر و پیرامون؛پاپلی یزدی-رجبی سناجردی).
- انواع ایدئولوژی:
*الهی(هدف:تعالی انسان و عدالت اجتماعی)
*غیر الهی: که به سه نوع کاپیتالیسم(آزادی سرمایه,هدف سود مالی),سوسیالیزم –کمونیزم(سرمایه دولتی)و مختلط ( دخالت دولت در امر سرمایه) تقسیم می شود. نظریه های شهر و پیرامون؛پاپلی یزدی-رجبی سناجردی).
- تفاوت بین ایدئولوژی (حکمت عملی) و جهانبینی(حکمت نظری) : مفهوم جهانبینی با مجموعه هستها و نیستها که تقلیذلت مذهبی را بدنبال دارد و مفهوم ایدئولوژی با مجموعه باید ها و نباید ها درک می شود. نظریه های شهر و پیرامون؛پاپلی یزدی-رجبی سناجردی).
-
- انواع جهانبینی:*مادی( مارکسیسم- لیبرالیسم-ماتریالیسم)*غیر مادی( مانند اسلام بنیان عقیدتی حول محور الله دارد.) نظریه های شهر و پیرامون؛پاپلی یزدی-رجبی سناجردی).
- رابطه بین ایدئولوژی و جهانبینی:
-جهانبینی به نوع ایدئولوژی شما محدودیت می بخشد یعنی با پذیرفتن یک جانبینی خاص شما مجاز نیستید که به هر ایدئولوژی دل ببندید , شما پیشاپیش محدود شده اید.(سروش عبدالکریم؛تفرج صنع؛ص410).
- مکتب:
یا مدرسه را می توان زمینه ای مبتنی بر اندیشه ها ,افکار ,نظریات یا یک م.قعیت و نظام تفکر خاص تلقی کرد که بانیان و پیشروان مربوط به تبع اصول و موازین آن حوزه,راه و روشهای خاصی را ابداع و به عنوان مظاهر و تجلیات آن مکتب ,تنفیذ و تعمیم داده اند.(شهبازی اسماعیل؛توسعه و ترویج روستائی؛ص43)
- به مجموعه جهانبینی و ایدئولوژی مکتب می گویند.( نظریه های شهر و پیرامون؛پاپلی یزدی-رجبی سناجردی).
- مدل:
نمادی از واقعیتاست و مهمترین ویژگیهای دنیای واقعی را بصورت ساده و کلی بیان می کند وبرداشتی است از واقعیت که برای توضیح مفاهیم و تقلیل پیچیدگی جهان به نحوی که قابل درک بوده و ویژگیهای آن به راحتی مشخص شود بکار می رود.(لی کولین؛مدلها در برنامه ریزی شهری؛ص8)
- پارادایم:
مجموعه عقاید , ارزشها و روشهائی است که اعضای یک جامعه علمی بکار می گیرند و عبارت است از پیش فرضها, روشها و یافته های گروهی از محققان که مجموعا منطق علمی یک رشته علمی را تشکیل می دهد.(شکوئی، حسین؛اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا؛ج 1 ,ص23)
- قانون:
یا ناموس طبیعتعبارت است از نسبت ثابت و واجبی که علت و معلول را به هم مربوط می سازد.(آیتی سید باقر؛روش تحقیق در جغرافیا؛ص13)
- فرضیه:
قضیه ایست که رابطه ای را میان دو عبارت برقرار می کند که برحسب مورد ممکن است مفاهیم یا پدیده ها باشند. بنابر این فرضیه یک قضیه موقتی یا یک گمانه است که باید مورد رسیدگی قرار گیرد.(کیوی ریمون و لوک وان کامپنهود؛روش تحقیق در علوم اجتماعی ص144).
ادامه دارد.
