URBAN MANAGEMENT

/**//* /*]]>*/

هفته گذشته بود که یک دعوتنامه به ایمیلم اومده بود.  موضوع دعوت، شرکت در  میز گردی تخصصی  در خصوص "تشریح طرح جامع حمل و نقل کلان شهر تهران" بود. به اتفاق مهندس امینی و مهندس گلکار، دیگر اعضای انجمن مروجین مدیریت شهری، به این میزگرد دعوت شده بودیم. ساعت 14 به محل جلسه در دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام رفتیم. از میان مدعوین چهره های آشنای علمی و سیاسی هم دیده می شدند، از دکتر نوذر پور از بزرگان علم مدیریت شهری تا استاد بزرگوارم آقای دکتر علی اکبری از بزرگان علم برنامه ریزی شهری ایران.  پس از تلاوت قرآن و اعلام برنامه های جلسه، مدیر تهیه طرح آقای مهندس سلیمانی که تازگی سمت معاونت وزیر نیز گرفته بود به تشریح طرح پرداخت. مشخص بود که کار بسیار زیادی بر روی طرح صورت گرفته بود، از جمع آوری آمارها و داده های میدانی حجیم گرفته تا خروجی طرح که به عنوان مدلی از لحاظ مهندسی بسیار سنگین ارائه شده بود. شننیده ها حکایت از اون داشت که برای تهیه طرح 5 میلیارد تومان و 30 هزار نفر ساعت کار  هزینه شده بود. اما مواردی در این میان ناجور به نظر می رسید. همانطور که می دانیم حمل و نقل شهری، به عنوان یکی از بسیار مقوله های شهری از پیچیدگی های بسیار زیادی برخوردار بوده و فاکتورهای متعددی بر آن تاثیر گذاشته و از آن تاثیر می پذیرند. دید جامع نگر که ازاصول اولیه تهیه هر طرح جامع شهری است حکم می کند که در تهیه هر طرح شهری می بایست تمامی فاکتورهای کالبدی و فیزیکی، فنی و مهندسی، اجتماعی و فرهنگی، سیاسی و ... را در نظر گرفت. شواهد حاکی از آن بود که برخی از این فاکتورها در طرح مذکور نادیده گرفته شده بودند که برخی را به دنبال اشاره می کنم:

·         ارائه کننده در طی ارائه طرح مذکور برای مصونیت بیشتر طرح، بارها به استفاده از مشاوره و نظرات کارشناسی اساتید مهندسی دانشگاه شریف در تهیه طرح اشاره می کرد. همانگونه که می دانیم هر طرح شهری چنانچه از لحاظ مهندسی بسیار عالی و بی نقص تهیه شده باشد، چنانچه مخاطبان طرح که همان شهروندان هستند را نادیده انگاشته باشد با شکست روبرو خواهد شد، کما اینکه اکثریت قریب به اتفاق طرح های شهری ما با این مشکل روبرو هستند. توجه به فاکتور انسان به عنوان یکی از اصلی ترین فاکتورهای تضمین کننده جامعیت مطالعه، تهیه، اجرا و کاربردپذیری طرح های شهری از اصول اولیه برنامه ریزی و تهیه هر طرح می باشد. دانشگاه شریف و به تبع آن اساتید آن به لحاظ اعتبار بسیار بالای علمی در زمینه فنی و مهندسی از شهرت بالائی در کشور و منطقه و در مواردی در جهان برخوردار است. اما آیا اخلاق حرفه ای، علمی و مدیریتی که حکم می کند هر شخص در زمینه تخصصی خود صاحب نظر و متخصص می تواند باشد و در سایر زمینه ها فردی عادی است تائید کننده استفاده از یک فرد عادی در زمینه فاکتورهای انسانی و روانی طرح مذکور نمی تواند باشد؟

·         دعوای بین سیاسیون دولت و شهرداری تهران درخصوص بکارگیری مونوریل در تهران که بارها و بارها در طی ارائه طرح به آن اشاره می شد و مجری و مسئول تهیه طرح سعی در زدودن هر نوع انگ سیاسی در خصوص این مورد و پررنگ کردن جنبه کارشناسی در انتخاب و یا رد این شیوه حمل و نقل در تهران داشتند این نکته را به همراه داشت که اصولا هر شهری برای رفاه حال شهروندان، توجه به تفاوتهای فرهنگی، اقتصادی، هزینه فرصت و علائق شهروندان می بایست به سوی هرچه متنوع تر کردن سیستمهای حمل و نقل عمومی شهری خود، خواه عمومی و خواه خصوصی تلاش کند. شهرهای پیشرفته دنیا، از سیستمهای حمل و نقل متنوعتری هم برخوردار می باشند. آنچه از طرح مذکور بر می آمد این بود که هیچ توجهی به این امر بسیار مهم نشده و در قالب شیوه ها و وسایل حمل و نقل موجود به افزایش، کاهش یا تعدیل سرانه ها در افق 1404 پرداخته شده بود که اگر متنوع سازی مد نظر  قرار می گرفت، دعوای سیاسی مونوریل نیز به خودی خود در قالب مطالعه استفاده از دیگر شیوه های حمل و نقل از لحاظ کارشناسی توجیه پذیر می گردید و حساسیت ها را کاهش می داد.

·         توجه اندک به مجموعه شهری تهران در طرح مذکور که می توان گفت شهر تهران را شهری بدون منطقه در نظر گرفته است یکی دیگر از ضعف های مبتلابه این طرح بود. از لحاظ برنامه ریزی شهری و منطقه ای در برنامه ریزی هر شهر می بایست به ارتباطات و تاثیر و تاثرات شهر با منطقه و محیط اطراف، شامل شهرها و روستاهای اطراف توجه شود. نمی توان به دور شهر دیواری فرضی کشید و از آمد و شد کنندگان از مناطق اطراف به تهران جلوگیری کرده و یا از اثر گذاری ها و اثر پذیری های آنها بر حمل و نقل تهران چشم پوشید.

·         توجه به دموکراسی در تهیه و اجرای طرح های شهری و نیز تسهیل کننده های تهیه و اجرا و کاربردپذیری طرح ها از جمله شهروندان و سازمانهای مردم نهاد اجتماعی و مدنی یکی دیگر از اصول موفقیت در هر طرح می باشد. چنانچه شهروندی خود را در تهیه و اجرای طرحی شریک نداند و مجبور به اجرای طرح آماده شده بدون توجه به نیازهای وی باشد، تعلقی به آن در خود نشان نداده و با صدور امواج منفی، در اجرای طرح خلل وارد می کند. انجمن های مردم نهاد نیز به علت واسطه ای که میان طراحان و شهروندان بوجود می آورند نقشی بسیار قابل توجه و مهم در آموزش و آماده سازی شهروندان ایفا می کنند و بی توجهی و عدم دخالت این نهادها در طرح های مذکور، اثرات زیانباری در اتلاف منابع زمانی، پولی و انگیزشی به همراه خواهد داشت.

یک شهر باید در طرح هاش چهار موضوع اساسی و ایده آل را در نظر داشته باشد  که عبارت از : زیبائی، آسایش، محیط و سلامتی می باشد.

به تصاویر زیر نگاه کنید.

مقصر  کیست؟ شهرداری یا اداره برق؟

سلام دوستان منو ببخشید که دیر به دیر می آم. آخه گرفتاری کاریم زیاد شده و به اینترنت فقط برای مطالعه اخبار و چک میل سر می زنم و دوست ندارم آپدیت کردن وبلاگم فدای کمبود زمان بشه و مطالب بی ربط به موضوع اصلی وبلاگ در وبلاگ چیره بشن. برای این پست بر طبق درخواست یک از دوستان، خلاصه ای از مراحل توسعه شهری از نظر چند تا از صاحبنظران برنامه ریزی شهری گذاشتم.

یک شهر ،مراحل مختلفی از توسعه را طی می کند ، از این رو شهرها، به طبقات متعددی دسته بندی شده اند.

آقای پاتریک گدس(1854-1932) شهرها را بطور کلی به سه دسته طبقه بندی کرد که شهرهای ابتدائی،ثانویه و نوع سوم نامیده می شوند.

شهرهای اولیه، همانند دهکده های کشاورزی احتیاجات اصلی انسان را تولید تولید می کنند. شهرهای ثانویه به عنوان مراکز مبادله عمل می کنند. مانند شهرهای بازاری. و شهرهای نوع سوم، امکانات مسکونی، تفریحی و آموزشی را فراهم می آورند. واضح است که هیچ شهر واحدی نمی تواند تنها در یک مقوله قرار گیرد و همیشه الزام بر این است که ترکیبی از آنها وجود داشته باشد.

لوئیس مامفورد که یکی از متفکرین برجسته عصر ما می باشد، شش مرحله را در توسعه شهری پیشنهاد داده است که در جدول زیر نشان داده شده است. وی شهرها را بجای معیار های فیزیکی،  از لحاظ طبقات اجتماعی، طبقه بندی کرده است.

Eopolis- نشان دهنده یک اجتماع روستائی با اقتصاد مبتنی بر کشاورزی است.

Polis- یک وحدت مشترک جمعی را با نوعی از تخصص گرائی ومکانیزه شدن نشان می دهد.

Metropolis- نشان دهنده الگوی شهری است که به عنوان پایتخت یک ایالت یا یک منطقه خدمات رسانی می کند.

Megalopolis- نشان دهنده اولین مرحله زوال می باشد ، هسته اولیه مبدا وجودی شهر نشانه هائی از فرسودگی را در خود نمایان می سازد.

Tyrannopolis- شهر، تحلیل و فرسودگی بیشتری را نشان می دهد و مسائلی همانند رکود تجارت، ناتوانی نیروهای امنیتی در کنترل شهر، سوء استفاده از محلات و غیره اتفاق می افتد.

Necropolis - در این حالت، شهر در بدترین وضعیت خود قرار دارد و ساکنین ، ترجیح می دهند که شهر را به دلایل مختلف، ازجمله ، بیماریها،گرسنگی، جنگ، ورشکستگی اقتصادی و مواردی از این قبیل ترک کرده و به روستاهای نزدیک، نقل مکان کنند. شهر ممکن است بعد از این مقطع زمانی ، جانی دوباره گرفته یا بازسازسی شود.

به نظر گرافیس تیلور یک شهر ، در توسعه خود، از چهار مرحله زیر می گذرد:

1-     دوران کودکی: در این دوران، شهر به مناطق مجزای تفکیک شده، تقسیم نشده است.

2-     دوران جوانی: در این مرحله ، مغازه ها از خانه ها ، مجزا شده اند و چندین کارخانه در شهر وجود دارد.

3-     مرحله بلوغ: در این مرحله، شهر بصورت مجزا، به مناطق مسکونی، تجاری و صنعتی تقسیم شده است.

4-     مرحله پیری: این مرحله نشان دهنده زوال فیزیکی در بیشتر قسمتهای شهر می باشد.

بایستی خاطر نشان ساخت که تحول از یک مرحله به مرحله دیگر لزوما به مفهوم پیشرفت نمی باشد. برای نمونه  یک شهر در مرحله جوانی ممکن است دارای شرایط  کاملا مناسبی جهت زندگی ساکنان خود باشد اما زمانی که به مرحله بلوغ برسد ، ممکن است دارای جمعیتی ، بیش از حد توان خود شده و از نظر عملکردی، مشکلات زیادی را به دنبال داشته باشد.                  منبع: Rangwala- Town Planning 2003

ارسال یه مطلب جالب از طرف یکی از دوستام( مهندس امینی) به یادم انداخت که آره فارغ التحصیل شدم ...  آخه اونقدر بعد از فارغ التحصیلی( دو ماه پیش) گرفتار کار بودم که یادم رفته بود.

اینم یه عکس از جشن فارغ التحصیلیمون ... البته دوران لیسانس یاد دوستای اون دورم به خیر امیدوارم هر جا که باشن موفق باشن. البته با چند تائیشون هنوز ارتباط دارم.

و اما اینم مطلبی که دوستم ارسال کرده جالبه شما هم بخونید و به عنوان یک ایرانی به یاد داشته باشید و بهش افتخار کنید. هر جای دنیا که ایشالا برای ادامه تحصیل یا زندگی تشریف می برید. موفق باشید.

((لابد تا به حال شما هم ديده ايد  وقتي يک دانشجو در دانشگاههاي  خارج مي خواهد مدرک خود  را  بگيرد، يک لباس بلند مشکي به تن  او  مي کنند و يک کلاه چهارگوش که  از يک  گوشه آن يک منگوله آويزان است  بر  سر او مي گذارند و بعد او لوح  فارغ  التحصيلي را مي خواند.     هنگامي که از ما سوال مي شود که  اين لباس و کلاه چيست پاسخ مي  دهيم  اين لباس شيطونک است که اينها  تنشان مي کنند!!!     اما هنگامي که از يک اروپايي يا  ژاپني و يا حتي آمريکايي سوال  شود  اين لباس چيست که شما تن فارغ  التحصيلانتان مي کنيد جواب  ديگري  مي شنويد:     آنها به احترام «آوي سنت» که  همان  «ابن سينا»ي ماست که لباس بلند  رداگونه مي پوشيده، اين لباس  را تن  دانشمندان خود مي کنند.     آن کلاه هم نشانه همان دستار  است  (کمي فانتزي شده) و منگوله آن  نمادي  از گوشه دستار خراساني که ما  ايراني ها در قديم از گوشه  دستار  آويزان مي کرديم و به دوش مي  انداختيم.     در اروپا و آمريکا علامت يک آدم  برجسته و دانش آموخته را لباس و  کلاه ابن سينا مي گذارند، ولي  ما  خودمان نمي دانيم. باورتان مي   شود؟! ))

عزیز

موی تو نیز روزی سپید خواهد شد.

متروی تهران- دوشنبه ۱۱ آذر ۸۷

پنجشنبه گذشته به اتفاق بچه های انجمن( انجمن مروجین مدیریت شهری) به اولین کار میدانی انجمن که در راستای اهداف تشکیل آن بود به بازدید مستند و میدانی از شهرداری ناحیه 3 منطقه 22 تهران رفته بودیم. می تونم به جرات بگم که اولین جلسه ای بود که در اون چند کارشناس ارشد مدیریت شهری بدون هیچ انگیزه مالی و سوء استفاده های مقتضی و تنها با انگیزه جوانی و ارائه آموخته های خود برای بکارگیری در محیط عملی مدیریت شهری گرد هم جمع شده بودند. خانم شهردار، جدای از اینکه همکلاسی سابق ما بود به این نتیجه رسیده بود که برای اداره بهتر ناحیه شهرداریش و جلوگیری از مسائل و مشکلاتی که مناطق و نواحی پیر شهری تهران دچار اون بودن از همون ابتدای کار با استفاده از نظریات و تجربه های هم کلاسیاش شرایط بهتری را برای اداره حوزه در اختیارش فراهم کنه. ناحیه 3 منطقه 22 شهرداری تهران یکی از نواحی ویژه و نوساز شهری است. جمعیت مورد نظر برای این ناحیه 120 هزار نفر در نظر گرفته شده و طرح تفصیلی این ناحیه گواه بر تخصیص امکانات و زیرساختها برای سکونت این تعداد از جمعیت می باشد. تا کنون در حدود 3000 نفر جمعیت در این ناحیه ساکن شدن، البته حجم وسیع ساخت و سازها  افزایش شدید جمعیت در یکی دوسال آینده رو نوید می ده.

خانم دادوند(شهردار ناحیه ۳ منطقه ۲۲ تهران) در حال معرفی ناحیه

برگزاری چنین جلسات مسئله یابی و ارائه راه حل و نوآوری در جهت اداره بهتر و مناسبتر و پیش بینی مشکلات آتی این مناطق شهری نوپا بسیار حائز اهمیت است . در شرایطی که اکثر شهرداران و مدیران شهری کشور در چارچوب تنگ طرحهای جامع و تفصیلی شهری گرفتار آمده و نبوغ و نوآوری های لازم در جهت اجرای بهتر وظائف خود را از بین رفته می بینند. جرات و جسارت زیادی را باید برای اعتقاد به مفید بودن این جلسات  در خود سراغ داشت. اگر امروزه در همه کلانشهرها و شهرهای کوچک و بزرگ ما رفتار های متناسب و مورد انتظار شهروندی مشاهده نمی شوند را باید در عدم اعتقاد و شناخت و لمس روح حاکم بر کالبد و فیزیک شهر توسط برنامه ریزان و مدیران شهری جستجو کرد. شهرداری به عنوان نمود یافته ترین نهاد مدیریت محلی شهری، تنها درگیر در اقدامات روزمره کالبدی شهر شده و  شهر را مجموعه ای از ساختمانها، تاسیسات، زیرساختها و ابنیه ها و فضای سبز می داند که جمعیتی انسانی را در خود جای داده است. همین تفکر و دید باعث شده تا هنوز پس از مدتها که از عدم رواج و منسوخ شدن برنامه ریزی جامع در شهرهای کشورهای توسعه یافته می گذرد و این کشورها به دلیل اهمیتی که به مشارکت شهروندان در تهیه طرح های شهری خود می دهند به سوی طرح های اقتضائی در برنامه ریزی شهری روی آورده و ضای هر چه فعالتر و پویاتری را بر شهرها و سکونتگاههای خود حاکم گردانند، هنوز در ایران برنامه ریزی جامع با تهیه توسط مشاوران و برنامه ریزان ناآگاه از شرایط روحی و انسانی و فرهنگی حاکم بر شهرا از رواج برخوردار باشد. توجه صرف و تقید شدید به تهیه این طرحها و کاستی های شدید در اجرای آنها،  شهرهای کشور را با گسترش بی رویه افقی که منجر به پائین آمدن تراکم جمعیتی و از بین رفت اقتصادی بودن شهرها و تاسیسات جاده ای و حمل و نقل عمومی درون شهری و نیز از بین رفتن زمینهای بکر و حاصلخیز کشاورزی و منابع طبیعی اطراف شهرها شده است روبرو ساخته است. خوابگاهی شدن شهرهای جدید که با هدف جذب سرریز های جمعیتی شهرهای بزرگ کشور و در جهت جلوگیری از راغه نشینی ها در اطراف این شهرها یرنامه ریزی شده اند و مهاجرت روزانه خیل عظیم نیروی کار ساکن در این شهرهای جدید بسوی مادر شهر و ایجاد تاخیرها و آلودگی های شدید ترافیکی را می توان از دیگر اثرات این دید و رویکرد دانست. تغییر رویکرد برنامه ریزی برای شهر و شهروند به برنامه ریزی و مدیریت توسط شهروند تنها راه علاج تمامی مسائل و مشکلاتی است که امروزه دامنگیر شهرهای ما شده است.اگر امروز ادعا می شود که ما ((شهروند)) نداریم بلکه افراد ساکن در شهرهای ما(( شهر نشین)) هستند تنها بدین دلیل است که شهروندان ما هیچ گونه احساس تعلقی از خود نسبت به شهری که در آن ساکن هستند از خود نشان نمی دهند. چرا که به بازی دعوت نشده اند و تنها نظاره گر بازی برنامه ریزی و مدیریت شهری بر شهرشان می باشند. در اینجاست که شعارهای زیبائی همچون(( شهر ما، خانه ما)) در همان حد شعار باقی مانده و مضحکه بیان و دست شهرنشینانی شده است که به تخریب اموال و مناظر شهری و وندالیزم می پردازند.

باور کنید که معجزه نیست، کافیه که باورش کنید و در انجام مراحلش پشتکار داشته باشید. 5s رو می گم، درسته که مبتکرش چشم بادومی های ژاپنی هستن، اما اصولش تو هر محیطی قابل پیاده سازیه، اگه بخواهید محیطی کاملا نامرتب را به محیطی مرتب و منظم تبدیل کنید و اونو همیشه اینجوری نگهدارید. پس دست به کار بشید و مراحل رو پشت سر هم انجام بدید.

ابتدا ببینیم 5s چیه؟

نام 5s از اولین حروف واژه های ژاپنی seiri (ساماندهی) seiton  (نظم و ترتیب)seiso (پاکیزه سازی) seiketsu (استاندارد سازی) و shitsuke  (انظباط) گرفته شده است. به کارگیری این پنج s در تمامی سطوح سازمانی می تواند نتایج بسیار چشمگیری به همراه داشته باشد که از آن جمله می توان به پیشگیری از حوادث، کاهش میزان وقفه کار، تقویت کنترل فرآیندها و ایجاد جوی سالم در محیط کار اشاره کرد.

گرچه 5s از مدت ها پیش وجود داشته و به هیچ وجه پدیده جدیدی نیست اما تاکنون به این اندازه از آن آگاهی نداشته ایم. از این رو است که وقتی به اطراف خود نگاه می کنیم زمینه ها و موارد بسیاری را برای پیشرفت  و اصلاح مشاهده می کنیم.

و حالا مراحل انجام کار:

Seiri (تشخيص)

پاكسازي – ساماندهي – جداسازي

جدا كردن اقلام غير لازم از اقلام مورد نياز و دور ريختن آنها

Seiton (ترتيب)

نظم و ترتيب – منظم كردن – جاسازي

مرتب كردن اقلام مورد نياز جداشده به نحوي كه به آساني بتوان به آنها دسترسي پيدا كرد

Seiso (تنظيف)

نظافت – پاكيزگي – جلاء دادن

تميز كردن كامل محيط كار بطوريكه هيچ مكاني كثيف نماند

Seiketsu (تثبيت)

حفظ – نگهداري – جلوگيري

جلوگيري از بهم خوردن نظم و نظافت و حفظ وضعيت سامان يافته با استانداردسازي امور

Shitsuke‌ (تكليف)

انظباط – فرهنگ سازي – جهد كردن

عادت به انجام هر كاري به نحو صحيح و آموزش افراد بدين منظور

شما الان یه مدیریت نظم انجام دادید. تبریک می گم.

جاتون سبز، دیشب(سه شنبه شب 16 مهر) به مراسم افتتاح برج میلاد رفته بودیم. سازه بسیار عظیمی بود و بسیار دیدنی. از بالای برج و به ارتفاع 435 متر تهران و چراغاش خیلی دیدنی بودن.دلم می خواست هر شب برم اونجا و یه نیم ساعت به اون پائین نگاه کنم ولی حیف که نمی شه. از همه چیز گذشته، این امیدواری رو به همرا داره که توریستائی که برای بازدید از ایران وارد تهران می شن و شبانه از فرودگاه امام به فرودگاه مهرآباد برای پرواز به شهرهای باستانی و تاریخی ایران یعنی شیراز و اصفهان برای ندیدن ترافیک و شلوغی تهران فراری می دن  رو بشه یکی دو شب به بهانه بازدید از برج میلاد و اقامت در مجموعه سیاحتی تفریحی و فرهنگی اون تو تهران نگه داشت و چشمای توریست کم دیده تهرانی ها رو هم یه ذره با چهره های خارجی آشنا کرد. شام رو تو رستوران بالای برج خوردیم و برگشتیم.

 به بهانه بازدید از این برج عظیم ملی، اطلاعاتی را می خوام دربارش (در ادامه مطلب )در اختیارتون قرار بدم که از همشهری آنلاین گرفتم . در ضمن برای ثبت نام اینترنتی برای بازدید رایگان از برج میلاد می تونید به سایت زیر مراجعه کنید:

http://www.tehran.ir/

چند روز پیش تو دفتر مشغول به کار  بودم که یه آقای جوان هاکوپیان پوش خوشتیپ وارد دفتر شد و تقاضای ملاقات با دکتر را داشت. دکتر جلسه داشت، منتظر موند تا جلسه اش تموم بشه. دکتر که اومد فهمیدم که همدیگه رو خوب می شناسن. بعد از احوال پرسی ها و چاق سلامتی های معروف ایرانی ها من از دفتر بیرون رفتم تا بتونه راحت تر حرفاش رو بزنه. بعد از نیم ساعت که برگشتم، رفته بود، جریان رو از دکتر جویا شدم، گفت: این آقا لیسانس ادبیات بود و بالاترین تجربه کاریش هم معاونت یه دبیرستانه و از من تقاضای معرفی به عنوان شهردار X را داشت. خندیدم و گفتم خوب شما چه جواب دادید؟ گفت بهش گفتم که نه لیسانس شما به اداره شهرداری می خوره و تخصص لازم رو ندارید و نه سابقه کاری مهم و مربوط با موضوع شهری و شهرداری دارید. در ضمن شورای شهر، شهردار را انتخاب می کند و نیز قانون، تخصصهای خاصی را برای تصدی پست شهرداری مشخص کرده است. واقعا برام تعجب برانگیز بود. پیش خودم فکر کردم مگه این آقا و آقایون مشابه چه دیدی از شهر و اداره شهر دارن؟ مگر صرف اداره یک مدرسه و یا سازمانی کوچک، فارغ از موفقیت یا عدم موفقیت در اداره آن می تواند تضمین کننده موفقیت در اداره شهر و تصدی پست شهرداری باشد؟ واقعا ما ایرانیا از چه اعتماد به نفس بالائی برخورداریم، اما حیف و صد حیف که از این هنرمون تو جائی که باید و می تونیم استفاده نمی کنیم. این قضیه منو به یاد دوران آمادگی برای کنکور لیسانس انداخت؛ هر وقت یه کنکور آزمایشی رو می دیدم و بدون اینکه درس خونده باشم و تمرین تست کرده باشم، چقدر تستای اون کنکور رو آسون می دیدم و سریع می زدم، اما همینکه یه خورده مطالعه می کردم و تمرین تست داشتم کنکورهای آزمایشی رو خیلی سخت می دیدم و با احتیاط بهشون جواب می دادم. این آقا هم بدون تخصص و تجربه اداره شهر، این کار رو خیلی آسون و راحت می بینه، اما اگه چند تا کتاب تو این زمینه خونده بود و یا اینکه کارمند یکی از بخشهای شهرداری بود و چند تا فحش خواب آور از ارباب رجوع های ناجور شنیده بود، فکر کنم هرگز این پیشنهاد رو نمی داد و یا پیشنهاد انتقال از شهرداری به آموزش و پرورش رو می داد. این بنده خدا هنوز غوره نشده می خواست مویز بشه.     

 NBN از سر واژه های Neighbors Building Neighborhooda تشکیل یافته است و به مفهوم مشارکت ساکنان محله ها(همسایه ها) در مدیریت و ساماندهی محله ها و واحدهای همسایگی می باشد. آنچه که مسلم است، مطالعات و نظریات فراوانی در مورد مشارکت، شیوه های انجام، مزایا و شیوه های تقویت آنها در موارد مختلف به انجام رسیده اند. محله های شهرهای تاریخی ایران، تجارب مشارکت مردمی بسیاری را در دل خود ایجاد کرده و آنها را نسل اندر نسل به صورت آداب و رسوم و نیز اموری مقدس به به آیندگان تقدیم کرده است. ایجاد و تشکیل گروههای پنج یا شش نفره در قالب بنه ها در اجتماعات کشاورزی روستائی و شهری ایران و تقسیم کارهای  میان آنها، گروههای ایجاد و حفر قنوات و چاههای آبیاری، گروههای مذهبی  در محله ها و مواردی از این قبیل، سابقه تاریخی ایرانیان در شهرها و روستا ها در انجام کارهای مشارکتی را به نمایش گذاشته اند. اما امروزه، متاسفانه شرایط حاکم بر محله های شهری کشور، شرایطی مساعد و مناسب شکل گیری تعاون و مشارکت های محله ای نمی باشند. رشد بی رویه شهر گرائی در چند دهه اخیر، عموما به دلیل مشکلات معیشتی و اقتصادی و اجتماعی حاکم بر روستا ها بوده و باعث فرار جمعیت عموما فقر روستائی به سمت شهرها شده است، شهرهائی که از توانائی جذب نیروهای ماهر نیز برخوردار نبوده اند تا چه رسد به نیروهای مهاجر غیر ماهر روستائی. هجوم مهاجران غیر ماهر با فرهنگهای متفاوت و گاها در تقابل با یکدیگر و عدم توانائی شهرهای  میزبان در مدیریت و ایجاد هماهنگی در بین آنها باعث جذب این مهاجران به محله های عموما بی کیفیت و فاقد امکانات اساسی  شهرنشینی و یا همان حاشیه نشینی ها یا زاغه نشینی ها شده است. وجود احساس عدم تعلق گسترده و فراگیر به عللی همچون فقر اقتصادی، موقتی انگاشتن سکونت و مواردی از این قبیل، در بین این زاغه نشینان مهاجر شهری، تلاش درجهت بهبود شرایط محله ای و مشارکت با همسایگان و هم محله ای های خود و همچنین شهرداری و دولت در جهت بهبود شرایط زیستی و اجتماعی و رفاهی محله خود را با ناکامی های گسترده ای روبرو کرده است. اصولا گذشت زمان در شهرهای امروزی ما بالعکس شهرهای تاریخی ما، تولید کننده شرایط مناسب فرهنگی و اجتماعی بومی ساکنان خود نیستند و مجبور به وارد کردن عناصر فرهنگ شهری از سایر شهرهای پیشرفته جهان توسعه یافته می باشند که این خود عدم هضم عناصر فرهنگی در بین ساکنان، تضادهای فرهنگ و کالبد شهری، مصرف گرائی زائد، و مهمتر از همه بی هویتی شهروندان را به دنبال داشته است. با شرایط حاکم بر محله های شهری ما، عموما در محله های محروم، انتظار مشارکت های محله ای در جهت بهبود شرایط زندگی اجتماعی را می توان بسیار کم رنگ پیش بینی کرد.

در بررسی مبدا برخی از شهرهای مهم کنونی جهان ، در می یابیم که هر شهر کوچک و بزرگ ، به چندین دلیل خاص بوجود آمده است.بطور کلی، نیروهای دخیل در پدید آمدن شهرها را می توان به دو مقوله به نامهای توپوگرافیکی (موضعی)  و عملکردی، تقسیم کرد.

خصوصیات توپوگرافیکی ای که در بوجودآمدن شهرها دخیل اند را می توان اینگونه بر شمرد:

1-       مطلوبیت شرایط برای واحدهای صنعتی

2-       نواحی تپه ای برای مقاصد دفاعی

3-       نواحی جلگه ای که برای فعالیتهای شغلی مفید می باشند.

4-       سواحل رودخانه ها و

5-       سواحل دریاها یا اقیانوس

جنبه عملکردی دخیل در بوجود آمدن شهرها عبارتند از:

1-       آموزش

2-       مراجعات پزشکی( درمانی و بهداشتی)

3-       سیاست و

4-       مذهب

منبع:  

TOWN PLANNING-S.C.RANGWALA

ترجمه علی قادری

1-      بارها و بارها با بوق زدنهای پیاپی و ریتم دار کاروانهای عروسی و مزاحمتهای صوتی و ترافیکی آنها در هر شهر مواجه شده ایم.

2-      نمایشگاههای بین المللی کتاب در تهران، هر ساله  از جمعیت بازدید کننده بسیار بالا و میلیونی  برخوردار است، کالاهای جنبی عرضه شده در این نمایشگاهها نسبت به خود کتابها از فروش بسیار بالائی برخوردار می باشند. سرانه مطالعه در ایران بسیار از استانداردهای جهانی پائین است.

3-      حوادث  طبیعی و غیر طبیعی در شهرهای ما از جمعیت بازدید کننده بسیار بالاتری از امدادگران و ماموران کنترل این حوادث برخوردار می باشند بطوری که این جمعیت زیاد، در امداد رسانی به موقع و مطلوب، اخلال ایجاد می کنند.

مدیریت بحران(Disaster Management)

در تعریف و شناسائی مدیریت بحران، ابتدا بایست به تعریف اصطلاحات مربوطه و پیرامون آن و تعیین مرزیندی های تعریفی دقیق میان آنها، پرداخت. برهمین اساس ابتدا به سراغ تعرایف اصطلاحات مربوط به مدیریت بحران می رویم.

4-1-تعریف اصطلاحات

وضعیت اضطراری(Emergency)

انحراف از رفتار برنامه ریزی شده و یا جریانی از حوادث است که انسانها، دارائی ها  یا محیط زیست را در مخاطره انداخته و به آنها زیان می رساند. ( Russ Johnson 2000)

-بحران(Disaster)

بحران یک پدیده اجتماعی ای است که هنگامی اتفاق می افتد که یک جامعه ازسطوح اساسی و غیر معمولی ازخرابیهاو مضرات رنج می برد.(2004  Kelth Smith).

بحران با دامنه شمول یک مورد اضطراری تشخیص داده می شود.یک مورد اضطراری هنگامی به بحران تبدیل می شود که از توانائی منابع محلی در

سلام دوستان

همانگونه که می دانید یکی از مشکلات عمده و فراگیر شهرداری ها (عموما در کشورهای درحال توسعه)، مسائل و مشکلات مالی می باشد. در هر شهرداری منابع مالی مستعدی به فراخور موقعیت و محیط و فرهنگ شهروندان آن وجود دارد و این وظیفه مدیران مالی شهرداری هاست تا با شناسائی آنها، برنامه ریزی برای جذب آنها، تعدیل هزینه ها و مخارج با آنها، گزارش دهی های شفاف و منظم و نیز پاسخگوئی مسئولانه وظائف مالی خود را آنگونه که انتظار می رود به انجام رسانند.سنجش کارآئی و بهره وری و همچنین ارتقاء و توسعه فرایند ها و فعالیتهای مالی هر سازمانی بدون به نظم در آوردن ،شناخت اهداف، تجزیه و تحلیل های محیطی درونی و بیرونی سازمان(SWOT) ، اجرای هدفمند و منظم و کنترل هوشمندانه و یا در کل برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک مالی سازمان نمی تواند تحقق پیدا کند.استفاده از برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک، امروزه به منظور بررسی مسائل و مشکلات مالی سازمانها و شهرداری ها و ارائه راهکارها و استراتژی های مربوط و مناسب جهت ارتقاء و توسعه مدیریت مالی آنها امروزه به یک ضرورت تبدیل گردیده است. لزوم آگاهی و شناخت اصول و مبانی برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک و بکارگیری آنها در مسائل و مشکلات مالی، توسط شوراهای شهر، شهرداران، مدیران مالی و حسابداران شهرداری ها  و تمامی شهروندان علاقه مند به آشنائی با حقوق شهری خود به همراه آشنائی با تجارب شهرداری های کوچک و بزرگ عمدتا مشابه جهان سومی، انگیزه اصلی نویسندگان کتاب  شهرداری ها و مالیه؛ دیدگاه استراتژیک  می باشد.علم و هنر تسلط این سه نویسنده که از ماموران بانک جهانی در بررسی وضعیت های مالی در چندین شهرداری جهان سومی می باشند به همراه موارد مطالعه(case study) این شهرداری ها کتاب حاضر را منبع آموزشی بسیار مفید و قابل اطمینانی برای مدیران شهرداری کشورهای جهان سوی و نیز ایران در آورده است.

 توجه در حال افزایش مراکز علمی و مدیریتی ایران به پرورش مدیران مالی مجرب و آگاه از مسائل روز و نیز کمیود منابع تئوری و تجربی در این زمینه، به همراه ضرورت برخورداری سازمانها و شهرداری های ما از افراد آگاه از مسائل روز مدیریتی و مالی و نیز شیوه برخورد سایر شهرداری ها با مسائل و مشکلات مشابه، ترجمه این کتاب را در دستور کار اینجانب قرار داده است. ترجمه  این کتاب که از 10 فصل و چندین ضمیمه تشکیل شده است از دی ماه سال 1386 شروع گردید، اما بخاطر درگیری های اجرائی و آموزشی توسط اینجانب ادامه آن با مشکلاتی شد اما با همه این تفاصیل، و با توجه به طی مدت داوری پس از ترجمه و اخذ نوبت چاپ و کد انتشار و سایر الزامات، ارائه کتاب حاضر را به شما عزیزان در اوایل پاییز امسال ، مژده می دهم( انشاء الله).

در فرصت بعد جزئیات بیشتری از این کتاب، شامل نویسندگان، سر فصل ها و عناوین و مواردی دیگر در اختیار شما دوستان و عزیزان قرار خواهد گرفت.

همانگونه که می دانیم یکی از اهداف برنامه ریزی شهری، استفاده بهینه از امکانات طبیعت در جهت تضمین  رشد و توسعه پایدار شهرها می باشد. و اصولا دانش برنامه ریزی شهری، ما را در نائل شدن به بهترین مزایای ممکن از موقعیت شهر، با در نظر گرفتن زمین و موقعیت های اطراف آن یاری می رساند. اصولا بایستی شهرها را جزئی از طبیعت و در ارتباط با آن مورد بررسی قرار داد، ارتباطی که همیشه می بایست نشان دهنده ارتباطی سالم و مکمل باشد. اما آنچه که تاسف هر دیده بیداری را در برنامه ریزی شهری با مشاهده شهرهای خصوصا جهان سومی بر می انگیزد، برخوردهای قهر آمیز آگاهانه و ناآگاهانه با عناصر و جلوه های طبیعت در شهرهای مصنوع می باشد که به دنبال خود مخاطرات طبیعی بسیار و خسارتهای جانی و مالی عدیده ای را به دنبال داشته است. محدودیت بسیار بالای زمین و به دنبال آن صرفه اقتصادی آن در شهرها و عدم تولید بیشتر آن باعث افزایش فشار بر طبیعت و نیز نادیده انگاشتن رعایت حداقل تخصیص فضاهای باز و ایمن و نیز رعایت حریم ها در شهرها  شده است. رودخانه ها نیز به عنوان یکی از عناصر طبیعی، از زمینها و بعضا سکونتگاهها و شهرهای متعددی عبور می کنند و گاها برخی سکونتگاهها به دلیل وجود منابع آبی، در کنار این رودخانه ها  شکل گرفته و تبدیل به شهر های امروزی شده اند. رودخانه خشک شیراز یکی از رودخانه های فصلی مهم این شهر می باشد که از ارتفاعات اطراف این شهر سرچشمه گرفته و به دریاچه نمک در جنوب آن امتداد می یابد. عبور این رودخانه از وسط شهر شیراز و نحوه استقرار ساخت و سازها و محورهای ارتباطی در اطراف آن با توجه به حجم بسیار بالای دبی آب از آن در فصول پر باران، مخاطرات فراوانی را برای شهروندان و ساکنان اطراف آن بوجود آورده است. عدم رعایت حداقل حریم اطراف این رودخانه و تبدیل این حریم به محورهای ارتباطی و ایجاد ساخت و سازهای متراکم  در کنار این محورها و حتی تغییر مسیر رودخانه، باعث گردیده تا در هنگامی که بارندگی ها اندکی از حد معمول فراتر می روند، خطر سیل و آب گیری، مناطق اطراف این رودخانه، به خصوص مناطق پائینی این رودخانه را مورد تهدید قرار دهد.( تصاویر ارائه شده را ملاحضه فرمائید). سیل زمستان سال 1382 و آبگیری این مناطق و خسارتهای بسیاری که بر آنها وارد آمد گواهی بر این مدعا می باشد.ضرورت توجه به حریم ایمن رودخانه خشک در شیراز از یک طرف و گرانی زمین و عدم استطاعت شهرداری در خرید و آزاد سازی این زمینها و به همراه سنگینی بار ترافیک عبوری محورهای شرقی-غربی شیراز ( شیراز شهری است که بصورت نواری گسترش پیدا کرده است)، حل این معادله را بیش از پیش با مشکل روبرو ساخته است.

مقدمه ترجمه‌كنندگان

عدم وجود منابع مناسب درسي و عمومي در زمينه اقتصاد شهري، ضرورت فراوان براي توجه به اين شاخه جديد از علم اقتصاد، تخصص ترجمه‌كنندگان در دو زمينه اقتصاد و مديريت شهري، تقاضاهاي مكرر شوراها و دست‌اندركاران اداره شهرداري‌ها و عضويت يكي از مترجمين در شوراي اسلامي دور دوم شهر شيراز و در ادامه، تصدي پست شهرداري شيراز، ما را برآن داشت تا

هرچند کتابهاي متعددي در زمينه هاي عمومي علم اقتصاد به زبان انگليسي تأليف شده و اکثر آنها نيز به زبان فارسي ترجمه شده است ؛ ولي کتابهاي زيادي در زمينه اقتصاد شهري به عنوان يکي از شاخه هاي جديد علم اقتصاد وجود ندارد. جديد بودن اين شاخه و عدم دسترسي به منابع مهم درسي سبب شده است در

درباره نويسنده

     آرتور اُ سوليوان استاد اقتصاد كالج لويس و كلارك در پورتلند اورگون است. بعد از گرفتن مدرك ليسانس اقتصاد از دانشگاه اورگون، دو سال را در سپاه صلح[1] (آمريكا) با برنامه‌ريزان شهري در فيليپين به همكاري پرداخت. وي در سال 1981 مدرك دكترا در رشتة اقتصاد را از دانشگاه پرينستون دريافت كرد و با تدريس در دانشگاه كاليفرنيا، دانشگاه ايالتي ديويس و اورگون موفق به كسب اجازه تدريس در هر دو دانشگاه شد. در اين اواخر كرسي استادي در كالج لوئيس و كلارك به وي اعطا شده و در آنجا به تدريس دروس اقتصاد خرد و اقتصاد شهري مشغول است. او هماهنگ‌كننده نويسندگان درسنامة مقدماتي، اقتصاد: اصول و ابزارها مي‌باشد كه هم‌اكنون چاپ سوم آن  در بازار موجود است.

سلام دوستان

جلد دوم کتاب مباحثی در اقتصاد شهری به نوشته استاد بزرگ اقتصاد شهری و منطقه ای- سالیوان- و ترجمه من و برادرم چند روزیه که به بازار اومده.

علاقه مندان مطالعه مباحث اقتصاد شهری می تونن این کتاب رو از آدرس های زیر تهیه و مطالعه کنن.

تهران: کتابیران- روبروی دانشگاه تهران- مجتمع فروزنده-کتابفروشی کتابیران-۶۶۵۶۶۵۱۲-۱۵

همدان: نشر دانشجو- ۸۲۷۲۶۳۳

شیراز-میدان ارم-دانشگاه شیراز-کتاب فروشی مرکز نشر دانشگاه شیراز.

خرید اینترنتی از طریق آدرس: http://www.adinebook.com

موفق باشید.

-            متودولوژی:

تلاشی فلسفی برای یافتن طرق صحیح تحقیق و ابداع ابزار و وسائل مناسب برای ساختن نظریه های علمی است. (الیاسی,حمید؛وابستگی جهان سوم ( تحلیلی- نظری)؛ص110

سلام

به تقاضای برخی از دوستان عزیز، توضیحاتی در رابطه با رشته مدیریت شهری و پذیرش آن در دوره کارشناسی ارشد ارائه می شود.

گرایش شهری از رشته مدیریت، در مقطع کارشناسی ارشد به عنوان یک رشته میان رشته ای تعریف شده و وابستگی و قرابت نزدیکی با سایر گرایش های مدیریت و همچنین برنامه ریزی شهری دارد.بطوری که دروسی که در این دوره تدریس می شوند به صورت متعادلی از هر دو رشته می باشند.

سلام دوستان

همونطور که می دونید تو ادبیات برنامه ریزی و مدیریت شهری، بخش تجاری مرکزی شهر را با نام  CBD  می شناسن، که از سرواژه های Central Business District تشکیل شده. به نظر شما CBC  که در تابلوی بالا اومده چیه؟ اگه گفتید جایزه دارید.

آدرس تابلو: همین نزدیکی ها

فرض کنید ، یک اینجور پیاده روئی در یکی از خیابونهای شهرتون وجود داشته باشه

و دوباره فرض کنید عابرانی که می خوان ازش استفاده کنن چه فکر هائی می کنن و چی می گن.

-عابر بی تفاوت:

اصلا براش فرق نمی کنه که پیاده رو چه شکلی و چه اندازه ایه و طبق معمول از سواره رو خیابان استفاده  می کنه و طبیعتا نظری هم در مورد این پیاده رو نداره.(شهروند بی ادعا و قانون مدار که سر چیزای الکی اعتراض به راه نمی ا ندازه)

  - عابر شیرازی :

عامو ولم کن، از کجا برم .و از جاده بی دردسر و هموار سواره رو می ره

  - عابر عاشق پیشه

چه گل و بلبلی، چه آب روانی. و شروع می کنه به شعر از خودش درکردن

- مقامات شهری

اونا هم چیزی نمی گن چون با این منظره اصلا مواجه نمی شن، آخه پیاده روی برا اونا معنا نداره که، اصولا پیاده روی ، براشون افت کلاس داره.

-عابر کهنسال و کودک

فقط می گن آآآآخ ، چون تا میان از پیاده رو رد بشن، یا توی جوی عریض تر از پیاده رو می افتن و یا با اون درخت خوشتیپ سبز شده در وسط پیاده رو برخورد می کنن. خدا رحم کنه جائیشون نشکنه که شهرداری از پرداخت دیه  این شهروندان، ورشکست می شه.

-عضو شورای شهری که در اولویت سنجی  طرح ها و برنامه ها هم تخصص داره، می  فرمایند:

-اصولا بایست برای تمامی عابران احتمالی از این پیاده رو، یک خودرو مناسب تهیه کرد. این طرح از چند مزیت برخورداره که عبارتند از: - عدم تحمیل هزینه های اضافی بر شهرداری در ایجاد و بهبود پیاده رو ها در سطح شهر، چون دیگه عابر پیاده ای وجود نداره- عدم تخریب محیط زیست چون درختای با رعایت اصول مهندسی  کاشته شده، قطع نمی شن و اتوموبیل ها از سایه اونا استفاده می برن- زیبائی شهر هم از بین نمی ره چون مثلا این دیوار خوشگل و گل منگلی، سر جاش باقی مونده و شهروندان از منظره نقاشی شده روی اون استفاده می برن- و سایر مزایائی که  به دلایل امنیتی، نمی شه اعلام کرد.

-عابری که خود من باشم:

من ازش عبور نکردم و نظری هم ندارم ( باور کنید).

تهران ؛روستائی از توابع ری

آنچه که از تاریخ فهمیده می شود ، تهران از ابتدا به عنوان یکی از روستاهای شهر ری که از شهرهای بسیار پررونق تا پیش از حمله مغلان بوده و در شش فرسنگی آن قرار داشته است توسط تاریخ نگاران مورد شناسائی قرار گرفته است .متون تاریخی نشان دهنده این مطلب است که تهران پیش از سده سوم هجری قمری وجود داشته است و همچنین در نوشته‌های تاریخنگارانی چون یاقوت حموی در معجم البلدان، عمادالدین زکریای قزوینی در آثار البلاد و اخبار العباد  و برخی دیگر همگی معترفند که تهران دارای محلاتی بوده که در زیرزمین ساخته شده بود و اهالی آن در زیرزمین بیتوته می‌‌کردند(شهیدی مازندرانی 1383-ص20).

-شهر نشینی و افزایش روز افزون جمعیت شهر نشین و مهاجرت روستائیان به شهرها ، در کشورهای توسعه یافته، محصول دولت مدرن، صنعتی شدن، رشد باسوادی،سیاستهای اقتصادی،رشد جمعیت و.. است و روند کلی جهانی به سمت افزایش شهرنشینی و کاهش جمعیت روستانشین است اما در تهران وضعیت به گونه ای خاص می باشد . مهاجرت از روستا در کشور ما عمدتا به تهران است .عمده مهاجران ،بیکار،فاقد مهارت و دارای سطح سوادی پائین هستند و اکثر آنها در امور خدماتی ،ساختمانی باغداری و کارگری مشغول می شوند. بسیاری از این تعداد به دلیل پایین بودن سطح دستمزد ، درحاشیه شهرهای بزرگ و یا تهران که فاقد امکانات مناسب سکونت است مستقر شده و حاشیه نشینی و مسکن زیر سطح استاندارد را در مقیاس کلان خود بوجود آورده اند.

فعالیتهای شهرداری را به شکل نوین بی‌تردید باید مربوط به دوره بعد از مشروطیت دانست. این دوران با تصویب قانون بلدیه در دوره اول مجلس شورای ملی به سال 1286 هـ.ش، آغاز گردید. نخستین شهرداریی که براساس قانون جدید تأسیس شد، شهرداری تهران بود که با تشکیلات جدید در همان سال (1286) تقریباً بلافاصله پس از تصویب قانون پایه‌گذاری شد و با تشکیلات جدید آغاز به کار کرد. پس از آن تا سال 1304، یعنی آغاز سلطنت پهلوی اول، مجموعاً 16 شهرداری ایران تأسیس شد.